Tak, egzamin na automacie jest dozwolony. Jeżeli część praktyczna zostanie zdana samochodem z automatyczną skrzynią biegów, w prawie jazdy pojawi się kod 78. Oznacza on, że uprawnienie obejmuje wyłącznie pojazdy z automatyczną skrzynią. Aby prowadzić także samochody manualne, trzeba uzyskać uprawnienie bez tego ograniczenia.
Czy można zdawać egzamin na automacie?
Tak. Polskie przepisy przewidują przeprowadzenie egzaminu pojazdem wyposażonym w automatyczną skrzynię biegów. Zasady te wynikają z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 listopada 2023 r., w szczególności z § 30 ust. 1 pkt 1 lit. d i pkt 2.
Wybór automatu dotyczy przede wszystkim części praktycznej. Użycie samochodu z takim rodzajem skrzyni oraz wynik egzaminu są odnotowywane w profilu kandydata na kierowcę. Sam fakt, że samochód nie ma pedału sprzęgła, nie wyłącza możliwości przystąpienia do egzaminu ani uzyskania prawa jazdy.
W praktyce kandydat może przygotowywać się do egzaminu w szkole jazdy korzystającej z automatu, a następnie przystąpić do egzaminu pojazdem spełniającym wymagania właściwe dla danej kategorii. W przypadku kategorii B najważniejsze jest jednak to, że rodzaj skrzyni użytej podczas części praktycznej wpływa na późniejszy zakres uprawnienia.
Przed zapisaniem się na egzamin warto sprawdzić organizację konkretnego WORD. Ośrodki mogą różnić się dostępnymi pojazdami i rozwiązaniami organizacyjnymi, choć samochód egzaminacyjny musi spełniać wymagania przewidziane dla egzaminu. Informacje o przebiegu całego procesu zawiera także poradnik dotyczący tego, jak wygląda egzamin na prawo jazdy.
Jak wygląda egzamin na automacie?
Egzamin automat czy manual obejmuje zadania przewidziane dla danej kategorii prawa jazdy. Różnica nie polega na rezygnacji z części praktycznej, lecz na sposobie obsługi samochodu. W automacie kierowca nie używa pedału sprzęgła i nie wybiera ręcznie przełożeń. Prędkość oraz ruch pojazdu kontroluje między innymi pedałem przyspieszenia i hamulca.
Podczas egzaminu na automacie kandydat wykonuje wymagane zadania, ale nie musi jednocześnie koordynować wciskania sprzęgła, zmiany biegów i ruszania samochodem manualnym. Nie oznacza to, że wszystkie pozostałe elementy prowadzenia znikają. Nadal znaczenie ma prawidłowe wykonywanie zadań przewidzianych dla kategorii B oraz zachowanie zgodne z wymaganiami egzaminacyjnymi.
W samochodzie manualnym oceniana jest dodatkowo obsługa sprzęgła, wybór przełożeń oraz prawidłowe ruszanie, zatrzymywanie i zmiana biegów. To właśnie te czynności odpadają przy egzaminie pojazdem z automatyczną skrzynią. Dlatego dla części kandydatów automat oznacza prostszą obsługę samego pojazdu, choć nie zmienia wszystkich wymagań dotyczących części praktycznej.
Warto osobno przećwiczyć jazdę samochodem z automatem, zwłaszcza sposób korzystania z pedałów i wybierania przełożeń. Szkolenie powinno odpowiadać pojazdowi, którym kandydat zamierza zdawać. Jeżeli nauka odbywa się na automacie, przesiadka na manual przed egzaminem oznacza konieczność opanowania sprzęgła oraz ręcznej zmiany biegów.
Pozytywny wynik części praktycznej nie jest jednak neutralny dla dokumentu. Jeżeli egzamin odbywał się automatem, informacja o tym prowadzi do wpisania ograniczenia, czyli kodu 78. Z tego powodu wybór samochodu powinien być decyzją dotyczącą nie tylko komfortu nauki, lecz także przyszłego zakresu prawa jazdy.
Prawo jazdy automat a kod 78
Prawo jazdy automat kod 78 oznacza ograniczenie uprawnienia do prowadzenia pojazdów wyposażonych w automatyczną skrzynię biegów. Kierowca z takim wpisem nie uzyskuje na jego podstawie prawa do prowadzenia samochodu z manualną skrzynią. Kod 78 nie jest informacją o preferowanym typie auta, ale prawnym ograniczeniem zakresu uprawnienia.
Znaczenie tego kodu wynika z dyrektywy 2006/126/WE, załącznik I, kod 78. Zgodnie z unijnymi zasadami także załącznik II, część B, pkt 5.1 wskazuje, że zdanie testu umiejętności i zachowania pojazdem z automatyczną skrzynią zostaje odnotowane w prawie jazdy. Dokument z takim oznaczeniem uprawnia wyłącznie do kierowania pojazdami z automatyczną skrzynią.
Skutek można przedstawić prosto: po zdaniu egzaminu automatem kierowca może prowadzić samochody z automatyczną skrzynią, ale nie powinien prowadzić auta manualnego tylko dlatego, że ma tę samą kategorię prawa jazdy. O zakresie decyduje również kod widniejący w dokumencie.
| Element | Egzamin na automacie | Egzamin na manualu |
|---|---|---|
| Obsługa pojazdu | Bez pedału sprzęgła; przełożenie między silnikiem a kołami zmienia się przy użyciu pedału przyspieszenia lub hamulca. | Kierowca obsługuje sprzęgło i wybiera przełożenia; manualna skrzynia wymaga użycia sprzęgła przy ruszaniu, zatrzymywaniu i zmianie biegów. |
| Część praktyczna | Wykonywane są zadania egzaminacyjne przewidziane dla danej kategorii, ale pojazd nie wymaga obsługi sprzęgła ani ręcznej zmiany biegów. | Wykonywane są te same zadania przewidziane dla danej kategorii, a dodatkowo oceniana jest prawidłowa obsługa sprzęgła, biegów i ruszania pojazdem manualnym. |
| Skutek zdania egzaminu | Wpis kodu 78; uprawnienie obejmuje wyłącznie pojazdy z automatyczną skrzynią biegów. | Brak kodu 78 z tytułu rodzaju skrzyni; uprawnienie obejmuje pojazdy z automatyczną i manualną skrzynią biegów. |
| Usunięcie ograniczenia | Samo zdanie egzaminu na automacie nie usuwa kodu 78. | Jeżeli kandydat chce uzyskać uprawnienie bez ograniczenia, powinien zdać wymagany egzamin praktyczny pojazdem z manualną skrzynią biegów, zgodnie z aktualną procedurą WORD. |
| Pojazd egzaminacyjny | Nie ma gwarancji, że każdy WORD lub szkoła jazdy wykorzystuje identyczny model samochodu; pojazd musi jednak spełniać wymagania przewidziane dla egzaminu. | Model może być różny w zależności od WORD albo pojazdu udostępnionego przez szkołę jazdy; decydują wymagania techniczne i organizacyjne, a nie identyczna marka lub wersja auta. |
Porównanie dotyczy prawa jazdy kategorii B; szczegółowe zadania i sposób ich oceniania wynikają z aktualnego rozporządzenia, a kod 78 jest ograniczeniem prawnym.
Egzamin automat czy manual – co wybrać?
Wybór zależy od tego, jak szerokie uprawnienie ma być potrzebne po egzaminie. Automat upraszcza obsługę samochodu, ponieważ nie wymaga pedału sprzęgła ani ręcznej zmiany biegów. W zamian kandydat otrzymuje dokument z kodem 78, więc może prowadzić wyłącznie samochody z automatyczną skrzynią.
Egzamin na manualu wymaga opanowania większej liczby czynności: pracy sprzęgłem, doboru przełożenia i prawidłowego ruszania. Z punktu widzenia zakresu uprawnienia daje jednak możliwość prowadzenia zarówno samochodów manualnych, jak i automatycznych. Brak kodu 78 nie ogranicza kierowcy do jednego rodzaju skrzyni.
Jeżeli kandydat od początku wie, że będzie korzystał wyłącznie z automatu, egzamin na automacie może odpowiadać jego planom. Jeżeli samochód będzie zmieniany, pożyczany albo wykorzystywany w sytuacjach, w których dostępny jest tylko manual, warto uwzględnić ograniczenie wynikające z kodu 78. To decyzja o zakresie prawa jazdy, a nie wyłącznie o wygodzie podczas nauki.
W razie niepowodzenia nie zmienia się zasada dotycząca rodzaju pojazdu. Niezdany egzamin na prawo jazdy można analizować pod kątem przygotowania do kolejnego podejścia.
Jak zmienić prawo jazdy z automatu na manual?
Obecnie w Polsce nie należy zakładać istnienia osobnej, uproszczonej procedury, w której samo szkolenie albo specjalny dodatkowy egzamin automatycznie usuwa kod 78. Tak wynika ze stanowiska przedstawionego w odpowiedzi Ministerstwa Infrastruktury na interpelację nr 19179 z 2026 r. Odpowiedź dotyczyła możliwości wcześniejszego znoszenia kodu 78.
Jeżeli kierowca chce uzyskać uprawnienie obejmujące także samochody z manualną skrzynią, powinien uzyskać pozytywny wynik wymaganego egzaminu praktycznego w pojeździe z manualną skrzynią biegów, zgodnie z aktualną procedurą WORD. Samo dodatkowe szkolenie nie jest podstawą do przyjęcia, że ograniczenie zniknie.
Przed podjęciem działań trzeba sprawdzić aktualne wymagania w wybranym WORD oraz treść posiadanego dokumentu. Najważniejsze jest sprawdzenie umiejętności prowadzenia samochodu manualnego i uzyskanie uprawnienia bez kodu 78.
Przepisy unijne również zachowują to rozróżnienie. Dyrektywa (UE) 2025/2205 nadal definiuje kod 78 jako ograniczenie do pojazdów z automatyczną skrzynią biegów. Dyrektywa 2006/126/WE ma zostać uchylona 26 listopada 2029 r., z wyjątkami wskazanymi w przepisach przejściowych, ale sama przyszła regulacja nadal przewiduje kod 78.
Kod 78 określa prawny zakres uprawnienia, dlatego przed jazdą samochodem z manualną skrzynią trzeba sprawdzić treść prawa jazdy i aktualne przepisy; artykuł nie zastępuje informacji uzyskanej w WORD ani indywidualnej porady prawnej.
Czy samochód na egzaminie będzie taki sam jak w szkole jazdy?
Nie ma gwarancji, że samochód używany w szkole jazdy będzie identyczny z pojazdem podstawionym na egzaminie. Różnić może się model, marka, wersja wyposażenia albo sposób organizacji udostępnienia auta. Dotyczy to zarówno samochodów z automatyczną, jak i manualną skrzynią biegów.
Decydujące znaczenie mają wymagania techniczne i organizacyjne właściwe dla egzaminu oraz zasady konkretnego WORD, a nie identyczność samochodu. Pojazd egzaminacyjny musi spełniać wymagania przewidziane dla danej kategorii. Kandydat powinien więc znać zasadę działania wybranego rodzaju skrzyni, zamiast opierać przygotowanie wyłącznie na przyzwyczajeniu do jednego modelu.
Przy egzaminie na automacie najważniejsze pozostają podstawowe czynności związane z prowadzeniem pojazdu oraz brak konieczności obsługi sprzęgła i ręcznej zmiany biegów. Przy manualu trzeba dodatkowo prawidłowo operować sprzęgłem, wybierać biegi i ruszać samochodem. Niezależnie od modelu, użycie automatu podczas części praktycznej prowadzi do skutku określonego kodem 78.
Po uzyskaniu dokumentu warto sprawdzić, jakie czynności formalne następują dalej. Informacje o tym, co po zdanym egzaminie na prawo jazdy, pomagają oddzielić sam wynik egzaminu od wydania dokumentu i sprawdzenia wpisanego ograniczenia.
Powiązany temat: odwołanie od wyniku egzaminu.
Najczęstsze pytania
Czy można zdawać egzamin na automacie?
Tak. Można wybrać pojazd z automatyczną skrzynią biegów, ale pozytywny wynik części praktycznej skutkuje wpisaniem kodu 78.
Co oznacza kod 78 w prawie jazdy?
Kod 78 oznacza, że uprawnienie obejmuje wyłącznie prowadzenie pojazdów z automatyczną skrzynią biegów.
Jak zmienić prawo jazdy z automatu na manual?
Na podstawie aktualnie wskazywanych zasad należy uzyskać uprawnienie bez ograniczenia przez zdanie wymaganego egzaminu pojazdem z manualną skrzynią biegów. Nie należy zakładać, że samo dodatkowe szkolenie automatycznie usuwa kod 78.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 listopada 2023 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami — Dziennik Ustaw / ISAP, 2023, Dz.U. 2023 poz. 2659, § 30.
- Directive 2006/126/EC on driving licences — EUR-Lex, 2006, CELEX:32006L0126, Annex II, Part B, point 5.1.
- Directive (EU) 2025/2205 on driving licences — EUR-Lex, 2025, CELEX:32025L2205, Annex I, Part E, code 78.
- Interpelacja nr 19179 – odpowiedź w sprawie możliwości wcześniejszego wdrożenia uproszczonej procedury znoszenia kodu 78 — Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, 2026, Interpelacja nr 19179.
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
Czy ten poradnik był pomocny? Oceń go:
Ten artykuł nie ma jeszcze ocen.



